09 NAWIERZCHNIE Redakcja: W kontekście tematu ekologii w drogownictwie stosuje się wiele pojęć, które nie zawsze są właściwie rozumiane. Zacznijmy od podstaw: czym tak naprawdę są deklaracje EPD i jaką rolę odgrywają w ocenie wyrobów budowlanych? Aleksandra Skorupska: Środowiskowe deklaracje produktu (EPD) to ustrukturyzowane dokumenty przygotowywane przez producentów. Zawierają ilościowe wyniki oceny oddziaływania danego wyrobu na środowisko w całym cyklu jego życia (LCA) – od momentu pozyskania surowców, przez produkcję i transport, aż po etap końca życia. Warto jednak wyraźnie podkreślić: EPD nie są „certyfikatem ekologiczności”, tylko rzetelną, opartą na twardych danych informacją o tym, jaki jest rzeczywisty ślad środowiskowy produktu, np. ile emisji CO2 wiąże się z jego wytworzeniem. Karolina Pełczyńska: Deklaracje EPD opracowuje się zgodnie z ogólną normą PN-EN 15804+A2. To podstawowa wytyczna. Jednak wspomniana norma, chociażby ze względu na swój uniwersalny charakter, nie uwzględnia wszystkich specyficznych cech, technologii czy uwarunkowań właściwych dla poszczególnych, bardzo różnych wyrobów budowlanych. I właśnie w tym miejscu pojawia się potrzeba stworzenia dokumentów cPCR (ang. complementary Product Category Rules). To one uzupełniają zapisy ogólnej normy i doprecyzowują zasady kalkulacji dla konkretnej, wąskiej grupy produktów – w naszym przypadku dla mieszanek mineralno-asfaltowych. Podobne rozwiązania funkcjonują już z powodzeniem w innych krajach europejskich, dlatego podjęcie prac nad polskim dokumentem było naturalnym krokiem. Jakie praktyczne korzyści niesie za sobą posiadanie takich danych? Co zyskują producenci, a co administracja publiczna? Karolina Pełczyńska: Dane zawarte w EPD są kluczowe zarówno dla administracji, jak i dla producentów, ponieważ pokazują, gdzie w łańcuchu produkcyjnym powstają największe obciążenia środowiskowe i w jakim miejscu można je skutecznie ograniczać. Można powiedzieć, że EPD to pierwszy krok do świadomego i mierzalnego zarządzania wpływem na środowisko. Opracowanie spójnych zasad dotyczących środowiskowych deklaracji produktu (EPD) oraz metodologii LCA w drogownictwie ma fundamentalne znaczenie dla dalszego rozwoju branży. Aleksandra Skorupska: Proszę pamiętać, że dziś nie mówimy już o tym, czy ocena środowiskowa będzie elementem decyzji inwestycyjnych – to już się dzieje. Kluczowe jest natomiast, aby opierała się ona na jednolitych, wiarygodnych i porównywalnych zasadach. Bez tego nie jesteśmy w stanie podejmować racjonalnych decyzji ani jako administracja, ani jako rynek. Przejdźmy zatem do kluczowej kwestii: jakie były bezpośrednie przesłanki powołania przez IBDiM grupy roboczej ds. krajowego dokumentu cPCR? Aleksandra Skorupska: Najważniejszym powodem była potrzeba uporządkowania zasad opracowywania EPD dla mieszanek mineralno-asfaltowych w Polsce. Obserwujemy rosnące znaczenie LCA i EPD w polityce klimatycznej oraz zamówieniach publicznych, natomiast brak krajowego dokumentu cPCR prowadzi do rozbieżności metodycznych i utrudnia porównywanie wyników. Celem powołania grupy roboczej jest wypracowanie wspólnych, transparentnych i dostosowanych do krajowych realiów zasad. Jaki problem w kontekście budownictwa drogowego ma rozwiązać ten dokument? Karolina Pełczyńska: Jego głównym zadaniem jest rozwiązanie problemu braku spójności w ocenie środowiskowej mieszanek mineralno-asfaltowych. Obecnie różnice w założeniach LCA – takich jak np. zakres systemu, źródła danych czy scenariusze końca życia – mogą prowadzić do istotnie różnych wyników dla podobnych produktów. cPCR ma wprowadzić jednolite zasady, co pozwoli na porównywalność EPD i zwiększy wiarygodność analiz. Przełoży się to na lepsze decyzje projektowe oraz bardziej przejrzyste kryteria w postępowaniach przetargowych, jeżeli parametry środowiskowe staną się elementem takich procedur. Dlaczego to właśnie Instytut Badawczy Dróg i Mostów stał się naturalną przestrzenią dla tej inicjatywy? Aleksandra Skorupska: Prace nad opracowaniem krajowego dokumentu cPCR dla mieszanek mineralno- -asfaltowych stanowią jeden z kluczowych kierunków rozwoju Instytutu Badawczego Dróg i Mostów w obszarze wspierania transformacji sektora drogowego w stronę zrównoważonego rozwoju. IBDiM, jako jednostka badawcza o wieloletnim doświadczeniu w kształtowaniu standardów technicznych i wspieraniu administracji publicznej oraz rynku, pełni w tym procesie rolę inicjatora i koordynatora działań, zapewniając zaplecze eksperckie oraz platformę współpracy dla szerokiego grona interesariuszy. Powołanie grupy roboczej było odpowiedzią na potrzeby zgłaszane przez środowisko branżowe, a IBDiM podjął się roli inicjatora i koordynatora prac. Instytut zapewnia zaplecze organizacyjne oraz wsparcie merytoryczne. Wykorzystujemy przy tym swoje doświadczenie badawcze, wnioski z wcześniejszego udziału
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=