NAWIERZCHNIE 15 C3: produkcja surowca RAP Trzeci etap obejmuje różne procesy przygotowania destruktu do ponownego wykorzystania. Są to przede wszystkim operacje technologiczne, takie jak kruszenie, przesiewanie, sortowanie czy ujednolicanie materiału. W ich wyniku powstaje pełnowartościowy surowiec wtórny – RAP (ang. reclaimed asphalt pavement), który może być ponownie wykorzystany w produkcji mieszanek mineralno-asfaltowych. Emisje na tym etapie są stosunkowo niskie i wynoszą średnio ok. 0,37 kg CO2 eq na tonę, jednak wymagają dokładnego modelowania technologicznego. Istotne znaczenie ma m.in. rodzaj zastosowanych urządzeń (mobilne lub stacjonarne), źródło energii oraz liczba etapów przetwarzania. Dodatkowo należy uwzględnić straty materiałowe, które mogą sięgać nawet kilkunastu procent w zależności od typu mieszanki i warstwy, szczególnie w przypadku asfaltów porowatych. C4: unieszkodliwianie materiału Ostatni etap dotyczy unieszkodliwiania materiału, najczęściej poprzez składowanie. W nowoczesnym podejściu do gospodarki materiałowej scenariusz ten traktowany jest jako niepożądany. W większości analiz zakłada się niemal całkowity recykling destruktu asfaltowego, co prowadzi do marginalnego znaczenia tego modułu. Emisje związane ze składowaniem wynoszą zwykle poniżej 0,1 kg CO2 eq na tonę i często przyjmowane są jako wartość bliska zeru. Nie oznacza to jednak, że moduł ten można pomijać – konieczne jest każdorazowe zdefiniowanie scenariusza alternatywnego, szczególnie dla materiałów zanieczyszczonych lub niespełniających wymagań jakościowych. Kredyt środowiskowy obiegu zamkniętego Kluczowym zagadnieniem wpływającym na interpretację całej fazy C jest określenie momentu End of Waste. W zależności od przyjętej metodologii emisje związane z transportem i przetwarzaniem mogą być przypisane do końca życia poprzedniej nawierzchni lub do początku nowego cyklu produkcyjnego. Jeśli przyjmie się, że materiał przestaje być odpadem dopiero po przetworzeniu (po C3), emisje te pozostają w modułach C2–C3. Jeżeli natomiast stara nawierzchnia uzyskuje status produktu już po frezowaniu (po C1), wówczas emisje są przenoszone do modułów A1–A3 lub modułu D kolejnego cyklu życia. W przypadku mieszanek mineralno-asfaltowych moduł D ma szczególne znaczenie, ponieważ recykling jest tu powszechny i technologicznie dojrzały. Oznacza to, że materiał odzyskany w fazie C nie kończy swojego życia jako odpad, lecz staje się pełnowartościowym zamiennikiem surowców pierwotnych, takich jak kruszywo czy asfalt. Dzięki temu możliwe jest wykazanie tzw. kredytu środowiskowego, wynikającego z unikniętej produkcji materiałów pierwotnych, która jest najbardziej emisyjnym etapem całego cyklu życia. Warto podkreślić, że wielkość tego efektu jest bezpośrednio uzależniona od przyjętego scenariusza w modułach C1–C4. To właśnie tam określa się, jaka część materiału zostanie rzeczywiście poddana recyklingowi, w jakiej jakości oraz do jakiego zastosowania trafi. Im wyższy poziom recyklingu „wysokiej jakości” (np. powrót do mieszanek asfaltowych), tym większe korzyści można przypisać w module D. Z kolei scenariusze zakładające downcycling lub częściowe straty materiałowe będą prowadziły do ograniczenia tego efektu. Z tego względu moduł D nie powinien być analizowany w oderwaniu od fazy końca uły C1–C4 w analizie LCA
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=