NAWIERZCHNIE 17 OLEXOBIT z firmy BP, a od roku 2001 lepiszczy ELASTOBIT z Rafinerii Gdańskiej. Dlaszy rozwój technologii wiąże się z rokiem 2006 i uruchomieniem w płockim kombinacie jednej z największych w Europie instalacji do produkcji PMB. Dzięki automatyzacji i systemom klasy DCS polskie zakłady (obecnie pod marką ORLEN Asfalt i linią produktów ORBITON) osiągnęły wydajność rzędu 600 ton na dobę, dostarczając lepiszcza zgodne z najbardziej rygorystycznymi normami PN-EN 14023. Dzisiaj polimeroasfalty są istotną częścią oferty polskich producentów asfaltu. Na czym polega przewaga PMB? Polimeroasfalt to zaawansowane lepiszcze powstające w wyniku wprowadzenia do asfaltu bazowego odpowiednio dobranych polimerów. Proces ten nie jest jedynie mechanicznym mieszaniem składników, lecz skomplikowaną operacją technologiczną, mającą na celu zmianę struktury koloidalnej asfaltu. Dzięki modyfikacji lepiszcze zyskuje „pamięć kształtu” oraz znacznie szerszy zakres temperatur eksploatacyjnych. Główną zaletą PMB jest poprawa kluczowych parametrów mechanicznych. Cechuje je zwiększona sztywność w wysokich temperaturach (odporność na koleinowanie) przy jednoczesnym zachowaniu elastyczności w niskich temperaturach (odporność na spękania termiczne). Dodatkowo polimery poprawiają adhezję lepiszcza do kruszywa, co bezpośrednio przekłada się na wyższą odporność nawierzchni na działanie wody i mrozu. Od elastomerów po nanotechnologię Wybór konkretnego modyfikatora determinuje końcowe właściwości mieszanki mineralno-asfaltowej. Obecnie rynek zdominowany jest przez dwie główne grupy dodatków polimerowych: • Elastomery – to najpopularniejsza grupa modyfikatorów, charakteryzująca się sprężystością natychmiastową i opóźnioną (nawrót sprężysty), szerokim temperaturowym zakresem lepkosprężystości oraz korzystną odpornością na odkształcenia trwałe, pękanie zmęczeniowe i termiczne, co jest kluczowe przy budowie dróg o najwyższym obciążeniu ruchem oraz obiektów mostowych. • Plastomery – stanowią ogniwo pośrednie między tworzywami sztucznymi a elastomerami. Ich zadaniem jest przede wszystkim zwiększenie sztywności i odporności na deformacje trwałe w wysokich temperaturach w porównaniu z asfaltem wyjściowym (natomiast zazwyczaj ich właściwości niskotemperaturowe nie są lepsze niż asfaltu wyjściowego). KLUCZOWE MODYFIKATORY Do modyfikatorów polimerowych odpowiednich do mieszania z asfaltem należą m.in.: 9 APP (ataktyczny polipropylen), 9 EVA (etylenowy octan winylu), 9 PB (polibutylen), 9 SBR (kauczuk butadienowo-styrenowy), 9 SBS (styren-butadien-styren), 9 kauczuk naturalny, 9 EPDM (termopolimer etylen-propylen-dien), 9 EMA i EBA (kopolimer etylen-akrylan metylu/butylu), 9 SIS (kopolimer styren-izopren-styren). Coraz większą rolę w rozwiązaniach polimeroasfaltowych odgrywają technologie proekologiczne i innowacje materiałowe. Stosuje się więc w ich produkcji np. gumę z opon. Wykorzystanie miału gumowego z recyklingu opon to z jednej strony krok w stronę gospodarki obiegu zamkniętego, a z drugiej technologia, która poprawia odporność na zmęczenie. W polimeroasfaltach eksperymentuje się też nanomodyfikacją. Wykorzystanie nanokrzemionki czy grafenu pozwala na redukcję wrażliwości termicznej i znaczną poprawę wytrzymałości na rozciąganie. Wykorzystywane są też różne dodatki funkcjonalne, w tym np. siarka zastosowana w procesie wulkanizacji, która poprawia stabilność magazynową PMB, zapobiegając segregacji polimeru podczas transportu. Klasyfikacja polimeroasfaltów Polski rynek lepiszczy bitumicznych opiera się na klasyfikacji zdefiniowanej przez zakres penetracji w temperaturze 25°C oraz punkt mięknienia. Dobór konkretnej klasy zależy od kategorii obciążenia ruchem (KR) oraz funkcji warstwy w konstrukcji nawierzchni. 1. Klasa PMB 25/55-60 (odpowiednik twardych lepiszczy) – to najczęściej stosowane lepiszcze w Polsce do warstw ścieralnych dróg o najwyższym obciążeniu ruchem (klasy autostrady i drogi ekspresowe, KR5-KR7). Dzięki wysokiej temperaturze mięknienia zapewnia ekstremalną odporność na powstawanie kolein oraz starzenie technologiczne. Jest kluczowym składnikiem mieszanek typu SMA oraz betonu asfaltowego na obiektach mostowych.
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=