Car-sharing i ride- -hailing – przyszłość mobilności miejskiej Branża Klocki i tarcze hamulcowe – rodzaje, materiały, montaż Starline Świece żarowe – niezawodny rozruch siilnika Diesla Produkty GRUDZIEŃ 2025 147 www.mekonomen-news.pl
Redaktor naczelny Anna Cebeńko Mekonomen Poland Sp. z o.o. al. Pokoju 18 c 31-564 Kraków Wydawca: Feniks Media Group W. Ślaga, D. Wajs sp. j. ul. Balicka 136 30-149 Kraków Korekta Anna Leńska Zastrzegamy sobie prawo skracania i adiustacji tekstów oraz zmiany tytułów. Materiałów niezamówionych nie zwracamy. Przedruki z magazynu dozwolone są wyłącznie za uprzednią pisemną zgodą wydawcy. Redakcja nie odpowiada za treść reklam i ogłoszeń. Zdjęcie na okładce Getty Images Redaktor prowadzący Radosław Urban Zespół redakcyjny Grzegorz Chmielewski, Piotr Kołaczek, Przemysław Osuchowski, Łukasz Pieńkowski Studio graficzne Marcin Masłyk (kierownik studia), Magdalena Gołda 3 Spis treści 04 Car-sharing i ride-hailing – przyszłość mobilności miejskiej – branża Klocki i tarcze hamulcowe – rodzaje, materiały, montaż 16 WSPÓŁPRACUJĄ Z NAMI: Produkty Montaż sprzęgła – precyzyjne wskazówki dla profesjonalistów od AISIN EUROPE AFTERMARKET Filtry przekładniowe – Purflux Dr. Motor Automotive – polski producent i dystrybutor części samochodowych Świece żarowe – niezawodny rozruch siilnika Diesla – Denso Taśma poduszki powietrznej – precyzyjnie dopasowana jakość OE dla sprawnej wymiany Sprzęgła Luk SAC* w produkcji seryjnej marki Mercedes-Benz – Schaeffler Od silnika po tylny most – kompleksowa ochrona Mobil dla pojazdów ciężarowych i dostawczych Castrol MAGNATEC 5W-30 P z nowym standardem ochrony silników Stellantis 10 12 20 14 22 24 26 28 04 16 26
Wraz z rozwojem nowych technologii możliwe stało się świadczenie innych usług. Dwie najczęściej spotykane (także w Polsce) to car-sharing oraz ride-hailing. Car-sharing oznacza krótkoterminowy wynajem pojazdu rozliczany według czasu liczonego w minutach albo odległości w rozpoczętych kilometrach. Ride-hailing to usługi transportowe świadczone przez osoby, które chcą zarabiać na przewożeniu pasażerów własnym, prywatnym samochodem lub samochodem należącym do operatora systemu bez prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie zarobkowego przewozu osób taksówką. Car-sharing Car-sharing jest pozornie prostym rozwinięciem idei znanej z systemów roweru miejskiego, wypożyczalni hulajnóg itp. Firma, będąca właścicielem floty samochodów osobowych (a czasami także dostawczych), wypożycza je przy pomocy aplikacji działających na telefonie komórkowym. Samochody stoją zaparkowane przy ulicach, zazwyczaj w większych miastach. Klient musi założyć konto w serwisie, zweryfikować je, dodać do portfela swoją kartę kredytową i od tej pory ma prawo wynająć dowolny dostępny samochód. Aplikacja podpowie mu, gdzie stoi najbliższe auto, obliczy szacunkową cenę wynajmu, a także pozwoli otworzyć i uruchomić pojazd. 4 branża Piotr Kołaczek Najpopularniejszym modelem użytkowania samochodu osobowego jest dziś własność pojazdu. Większość samochodów o DMC do 3,5 tony, które możemy spotkać na naszych drogach, przewozi swoich właścicieli albo pracowników przedsiębiorstwa, do którego należą pojazdy. Drugi znany i popularny sposób to korzystanie z usług taksówek jeżdżących pod marką korporacji taksówkarskich albo taksówkarzy indywidualnych. Car-sharing i ride-hailing Przyszłość mobilności miejskiej
5 branża Samochody mogą być eksploatowane na terenie wyznaczonym przez operatora – zazwyczaj jest to teren miasta, ewentualnie z uwzględnieniem przedmieść. Po zakończeniu jazdy klient parkuje samochód w dozwolonym miejscu i zamyka go, a następnie cykl się powtarza. W teorii brzmi to ciekawie i zachęcająco. System daje dostęp do samochodu za rozsądne pieniądze i nie ogranicza swobody wykorzystania pojazdu. To doskonałe rozwiązanie dla osób, które nie chcą albo nie mogą mieć własnego auta, a mimo wszystko od czasu do czasu potrzebują zrobić większe zakupy, pojechać na imprezę w gronie przyjaciół czy wrócić do domu w deszczowy dzień. Doświadczenia zebrane przez polskich właścicieli tego typu wypożyczalni pokazują jednak, że teoria mija się z praktyką, a tego rodzaju działalność należy uznać za przedsięwzięcie wysokiego ryzyka. Przyczyną jest tzw. czynnik ludzki. W klasycznej wypożyczalni obsługa ma kontakt z potencjalnym klientem, zanim odda mu kluczyki. Pracownicy mogą zatem szybko wyeliminować osoby, które nie powinny w danym momencie prowadzić samochodu (np. klientów nietrzeźwych, zbyt zmęczonych czy agresywnych). Aplikacja nie daje takich możliwości i wpuści do samochodu każdego, kto potrafi się poprawnie zalogować. Najwięcej strat wynika ze stłuczek i wypadków powodowanych przez klientów. Wbudowanie odpowiedzialności i udziału w kosztach
naprawy w treść umowy nie daje zadowalających skutków. Jeden z największych polskich operatorów systemu car-sharing twierdzi, że liczba zdarzeń z udziałem jego pojazdów świadczy o złej woli kierujących. Wysokość strat jest tak duża, że stawia pod znakiem zapytania opłacalność przedsięwzięcia – nawet po uwzględnieniu faktu, że jest to biznes, który zaczyna przynosić zyski po dłuższym czasie. Długie oczekiwanie na zwrot z inwestycji wynika z faktu, że najpierw trzeba spopularyzować ten rodzaj wynajmu, wcześniej w Polsce niespotykany. Do tego dochodzą inne czynniki, takie jak: wysokie koszty nabycia floty, stworzenia systemu zarządzania, rozliczeń, wypracowanie dobrych praktyk oraz oczywiście pozyskanie klientów, którzy regularnie wynajmują pojazdy. To wszystko zajmuje sporo czasu i generuje koszty. Z punktu widzenia klienta system ma zarówno zalety, jak i wady – z jednej strony umożliwia proste z technicznego puntu widzenia wynajęcie dowolnego pojazdu zaparkowanego w najbliższej okolicy, z drugiej jednak strony nikt nie może zagwarantować, że jakikolwiek samochód będzie w okolicy wtedy, gdy akurat będzie potrzebny. Wprawdzie pracownicy sieci starają się utrzymywać w miarę równomierne pokrycie terenu autami gotowymi do jazdy, ale nie zawsze się to udaje. Problemem może być między innymi brak miejsc parkingowych w centrach miast. Wadą jest też brak pewności, czy odnaleziony samochód będzie się nadawał do użycia. Opinie doświadczonych klientów nie pozostawiają wątpliwości: duża część wynajmujących zostawia w aucie bałagan, śmieci czy resztki pożywienia. Zdarzają się także osoby, które pomimo zakazu palą w samochodzie tytoń. Nie można za to winić firmy wynajmującej auta. W tradycyjnym wynajmie pojazd odbiera pracownik – jest on pierwszą osobą, która może ocenić stan pojazdu i ewentualnie obciążyć klienta dodatkową opłatą za sprzątanie. W systemie car-sharing odpowiedzialność jest rozmyta. Każdy klient może powiedzieć: „To nie ja. Wynająłem brudne auto, ale tego nie zgłosiłem, ponieważ bardzo się spieszyłem”. Klienci bywają obciążani opłatami za poważniejsze uszkodzenia, np. wgniecenia karoserii, uszkodzenia lakieru czy rozbite szyby. Żeby uniknąć płacenia za nieswoje przewinienia, klient musi dokładnie obejrzeć samochód i udokumentować zauważone usterki, to jednak zajmuje czas i stwarza poczucie zagrożenia („Co będzie, jeśli przeoczę jakieś uszkodzenie”?). To wszystko sprawia, że spora grupa klientów rezygnuje z tego rodzaju wynajmu. Jeśli tylko istnieje taka możliwość, są oni skłonni skorzystać raczej z tradycyjnej taksówki albo jej współczesnego wariantu, znanego pod nazwą ride-hailing. 6 branża
*Obowiązują ograniczenia. Szczegóły na stronie Monroe.com. * MOCNIEJSZA KONSTRUKCJA DŁUŻSZA TRWAŁOŚĆ
Ride-hailing Po co wynajmować samochód i martwić się jego stanem, skoro można wynająć samochód wraz z kierowcą? Nie odpowiadamy za stłuczki czy zarysowania i możemy oczekiwać porządku i bezpieczeństwa. Auto dojedzie tam, gdzie akurat jesteśmy, a zatem nie ma potrzeby poszukiwania transportu w nieznanej okolicy. To brzmi jak opis taksówki, ale tak naprawdę nią nie jest, ponieważ kierowca takiego pojazdu nie jest (a w każdym razie nie musi być) zawodowym taksówkarzem. Wystarczy, że dysponuje pojazdem, o który w miarę dba, założy konto w aplikacji dostępnej w Internecie i zgłosi gotowość do jazdy. System znajdzie dla niego klientów w okolicy, uwzględniając pojemność pojazdu, preferencje kierowcy dotyczące długości trasy itd. Idea wydaje się słuszna: kierowca ma samochód i czas, chce pomóc innym dostać się tam, gdzie chcą, i może na tym zarobić. Problem polega między innymi na tym, że w niektórych krajach (w tym także w Polsce) przepisy podatkowe oraz regulacje dotyczące przewozu osób nie przewidują takiej możliwości. Jeśli kierowca chce przewozić pasażerów i na tym zarabiać, ma do wyboru dwie opcje: założyć firmę transportową, przejść niezbędne formalności i zarejestrować działalność gospodarczą lub uzyskać licencję na przewóz osób taksówką. W każdym z wymienionych przypadków powstaje obowiązek podatkowy. Trzeba kupić kasę fiskalną, taksometr, poddać auto dodatkowym badaniom technicznym i wykupić droższe ubezpieczenie. Wkrótce po tym, jak usługa stała się dostępna w Polsce, korzystający z niej kierowcy znaleźli się na celowniku kilku służb, w tym Inspekcji Transportu Drogowego, policji oraz urzędów skarbowych. Zyskali też zdeterminowanego przeciwnika w postaci korporacji taksówkarskich. Nie bez racji, bo taksówkarze prowadzący działalność zgodnie z przepisami są obciążani kosztami, których nie ponoszą kierowcy realizujący te same usługi w systemie ride-hailing. Kierowcy dorabiający okazjonalnymi przejazdami z pasażerami mogli też proponować wyraźnie niższe stawki, co dodatkowo popsuło atmosferę. W międzyczasie pojawiły się próby pogodzenia idei ride-hailing ze stanem prawnym. Powstały firmy, które uzyskały licencję na przewóz osób, zbudowały floty samochodów osobowych i pozyskują zlecenia z systemu operatorów, ale zatrudniają kierowców na podstawie umów i odprowadzają podatki. Który model zwycięży? Opisane wcześniej wady wynajmu aut na minuty przekonują wielu klientów do skorzystania z oferty ride-hailing, a w każdym razie jej polskiej mutacji. Tacy klienci często argumentują, że wolą zapłacić nieco więcej, ale mieć gwarancję, że auto będzie dobrze utrzymane i zawsze dojedzie tam, gdzie trzeba. Jest to też rozwiązanie o wiele wygodniejsze, gdyż klient nie musi sam prowadzić samochodu. Nie oznacza to, że idea o nazwie car-sharing nie ma sensu. Spore grono potencjalnych klientów ceni sobie większą swobodę i dyskrecję, które daje car-sharing, i bardziej ufa własnym umiejętnościom niż mniej lub bardziej przypadkowym kierowcom jeżdżącym dla największych operatorów w modelu ride-hailing. Problemem jest w tym wypadku przede wszystkim wysoki koszt budowy i utrzymania zdolności operacyjnej sieci wynajmu. Jeśli kiedyś uda się sprowadzić liczbę szkód do akceptowalnego poziomu, zachowując przy tym relatywnie niskie ceny wynajmu, car-sharing może się jeszcze bardziej rozwinąć. Każdy z dwóch przedstawionych wyżej modeli w jednych okolicznościach sprawdza się lepiej, w innych gorzej, ale żaden z nich nie jest rozwiązaniem idealnym. Może być i tak, że ostatecznie zwycięży usługa, której do tej pory nikt jeszcze nie wymyślił, a w każdym razie nie przetestował w rzeczywistym środowisku. Na tym polega piękno i siła wolnego rynku. Badania potrzeb i zachowań klientów napędzają pomysły przedsiębiorców. Rozwiązania pojawiają się dzięki ich determinacji i zainwestowanym środkom, ale to klienci ostatecznie akceptują albo odrzucają ofertę. Być może opracowanie optymalnego rozwiązania będzie wymagało przejścia wielu takich cykli: od pomysłu, przez realizację, po ocenę. Wygra ten, kto trafi w gusta klientów i lepiej odpowie na ich potrzeby. 8 branża
JAKOŚĆ O.E. DLA PROFESJONALISTÓW SILENCIO Kompleksowe rozwiązania O.E.: AquaBlade™, płaskie, hybrydowe i konwencjonalne a także tylne wycieraczki dostosowane do wszystkich modeli pojazdów* LEPSZA WIDOCZNOŚĆ Wysokiej jakości gumy zapewniają doskonałe wycieranie szyby przez długi czas. SZYBKI I ŁATWY MONTAŻ Wspieramy warsztaty w zwiększeniu wydajności usług dzięki łatwemu i bezpiecznemu montażowi wycieraczek samochodowych © 2025 - Valeo Service - Société par Actions Simplifiée - Capital 12.900.000 euros - 306 486 408 R.C.S. Bobigny - 70, rue Pleyel 93200 Saint-Denis - France * 98% pokrycie parku samochodowego
produkty 10 Montaż sprzęgła Precyzyjne wskazówki dla profesjonalistów od AISIN EUROPE AFTERMARKET 1. Sprawdź przed montażem Przed montażem nowego sprzęgła AISIN należy dokładnie sprawdzić koło zamachowe, łożysko pilotujące i tylny główny uszczelniacz. Dwumasowe koła zamachowe są często spotykane i wymagają szczególnej uwagi. Wskazówka AISIN Zawsze sprawdzaj luz osiowy wału korbowego. Nadmierny ruch może wskazywać na poważniejsze problemy z silnikiem, które mogą pogorszyć wydajność sprzęgła. 2. Czystość nie jest opcjonalna Nawet nowe części sprzęgła należy oczyścić przed montażem, aby usunąć oleje, kurz i pozostałości po obróbce. Ponownie używane komponenty, takie jak koła zamachowe, również wymagają dokładnego czyszczenia. Zanieczyszczenia, takie jak smar lub brud, mogą powodować poślizg, wibracje i przedwczesne zużycie, pogarszając wydajność sprzęgła i skracając żywotność układu. Czyste powierzchnie zapewniają niezawodną i długotrwałą pracę sprzęgła. 3. Moment obrotowy ma znaczenie Używaj skalibrowanego klucza dynamometrycznego i postępuj zgodnie z zalecanymi przez AISIN momentami obrotowymi i kolejnością dokręcania. Zapewni to równomierną siłę zacisku i zapobiegnie przedwczesnemu uszkodzeniu. Wskazówka AISIN Używaj blokerów gwintów tylko wtedy, gdy jest to zalecane. Nadmierne użycie może zniekształcić odczyty momentu obrotowego i utrudnić przyszły demontaż. 4. Prawidłowe ustawienie Użyj odpowiedniego narzędzia do ustawiania współosiowości, aby wycentrować tarczę sprzęgła AISIN. Zapewni to płynne zazębienie wału wejściowego i zapobiegnie uszkodzeniom podczas montażu. Wskazówka AISIN Zawsze używaj naszego narzędzia do ustawiania współosiowości, ponieważ w większości przypadków niewspółosiowość może prowadzić do wibracji lub problemów z załączaniem biegów. 5. Nie pomijaj układu hydraulicznego Dokładnie odpowietrz układ hydrauliczny. Jeśli pojazd korzysta z koncentrycznego siłownika wysprzęglającego, wymień go podczas serwisowania sprzęgła. 6. Test przed zamknięciem Przed ponownym montażem sprawdź pedał sprzęgła pod kątem czucia i zazębienia. Twardy i stabilny pedał to zielone światło. Jeśli coś wzbudzi Twoje wątpliwości, sprawdź to od razu, a nie dopiero podczas użytkowania pojazdu. 30 W AISIN rozumiemy, że precyzja jest kluczem do każdej udanej wymiany sprzęgła. Nasze komponenty o jakości oryginalnego wyposażenia (OE) cieszą się zaufaniem profesjonalistów w całej Europie. Wskazówki AISIN Montaż sprzęgła to nie tylko wymiana części, ale także przywrócenie osiągów, niezawodności i zaufania kierowcy. Dzięki komponentom AISIN o jakości OE i powyższym eksperckim wskazówkom nie tylko wykonujesz swoją pracę, ale przede wszystkim wykonujesz ją dobrze. Mechanik również odgrywa kluczową rolę w tym procesie. Dokładna kontrola używanych części często pozwala mu zidentyfikować pierwotne przyczyny problemów – czy to nadmierne zużycie, czy nieprawidłowy montaż, czy też powiązane awarie układu – zapewniając nie tylko skuteczną naprawę, ale i bezproblemowe użytkowanie pojazdu przez długi czas.
TY TEŻ MOŻESZ. POMPA WODY MECHANICZNA I AUTOMATYCZNA NAJLEPSZE MARKI SAMOCHODÓW WYBIERAJĄ . Dziedzictwo OE: Ta sama jakość i precyzja, co w przypadku oryginalnego wyposażenia AISIN dla czołowych producentów samochodów. Trwałość: Wysokiej jakości materiały i zaawansowane uszczelki zapewniające szczelność i bezproblemowe, długotrwałe użytkowanie. Wydajność: Zoptymalizowana konstrukcja wirnika zapewnia maksymalny przepływ cieczy chłodzącej i stabilność termiczną. Niezawodność: 100% wydajności i dopasowania – pewność i niezawodność dla mechanika i kierowcy.
Sterowanie układem hamulcowym zrewolucjonizowało wprowadzenie systemu ABS, a następnie innych rozwiązań wspomagających utrzymanie toru jazdy, ułatwiających ruszanie pod górę czy współpracujących z tempomatem adaptacyjnym przy zachowaniu stałej prędkości i odległości od poprzedzającego pojazdu. Nowoczesne płyny hamulcowe wydłużają żywotność precyzyjnych podzespołów, skuteczniej chronią je przed korozją i lepiej przenoszą siły. Największe zmiany zachodzą jednak tam, gdzie toczy się walka o skuteczne hamowanie i trwałość – w konstrukcji klocków, tarcz, bębnów i okładzin ciernych. W tym obszarze prym wiodą specjaliści od inżynierii materiałowej, fizyki (m.in. transport ciepła, siły tarcia, chłodzenie powietrzem) oraz ekologii. Materiały Najczęściej stosowanym materiałem do produkcji tarcz hamulcowych jest stal. Producenci używają stopów o różnych właściwościach, dążąc do uzyskania dużej odporności na odkształcenia nawet po rozgrzaniu do wysokiej temperatury, możliwie małego zużycia przy zachowaniu odpowiedniego współczynnika tarcia oraz wysokiej pojemności cieplnej. Ta ostatnia oznacza zdolność do pochłaniania energii cieplnej podczas hamowania przy możliwie niewielkim wzroście temperatury. Ważna jest również zdolność do odprowadzania ciepła, która zależy głównie od kształtu tarczy. W tym celu w strukturę tarczy wbudowuje się różnego rodzaju elementy poprawiające wentylację. Klocki hamulcowe muszą mieć odpowiednią odporność na ścieranie, nie mogą tracić skuteczności w wysokich temperaturach i powinny być odporne na działanie sił ściskających oraz udary. Materiał, z którego wykonane są klocki hamulcowe, zawsze częściowo trafia do środowiska w postaci pyłu – osiada na roślinach, nawierzchni dróg produkty Układ hamulcowy samochodów osobowych to fascynujący przykład ewolucji technicznej. Choć ogólna zasada działania pozostaje niezmieniona od dziesięcioleci (napęd hydrauliczny, sterowanie pedałem, elementy wykonawcze działające na wszystkie koła), to jednak pozorna prostota bywa myląca. Nieustannie pojawiają się bowiem nowe technologie, które zwiększają skuteczność i niezawodność układu hamulcowego poprzez modyfikację jego pozornie drobnych elementów. Klocki i tarcze hamulcowe Rodzaje, materiały, montaż 16
Legenda trwa 0W-40 ELF EVOLUTION R-TECH SPORT ELF jest dumnym partnerem Alpine ELF Endurance Team w FIA WEC*. Z pasją do osiągów i nastawieniem na niezawodność, wysokiej jakości olej silnikowy ELF Evolution zapewnia optymalną ochronę i wydajność dla Alpine A424 Hypercar w najbardziej wymagającym motorsportowym teście wytrzymałościowym na świecie. *World Endurance Championschip (Długodystansowe Mistrzostwa Świata) Paulo Maria / DPPI A brand of passion elf.com.pl
i spływa z wodami opadowymi, dlatego współczesne mieszanki stosowane do ich produkcji powinny być możliwie obojętne chemicznie, a w idealnym (choć wciąż nieosiągalnym) przypadku – biodegradowalne. Na przestrzeni lat producenci modyfikowali receptury okładzin ciernych: zniknął popularny niegdyś azbest, a ostatnio także miedź. Coraz większą popularność zyskują klocki z okładzinami ceramicznymi, które mniej pylą, wolniej się zużywają i są bardzo odporne na punktowy wzrost temperatury. W cięższych samochodach osobowych (SUV-ach) oraz autach o dużej mocy coraz częściej stosuje się tarcze hamulcowe wykonane z ceramiki, żeliwa szarego lub materiałów kompozytowych. Kompozytowe tarcze mogą mieć bardzo precyzyjnie dobrane właściwości, ale ich produkcja jest znacznie bardziej skomplikowana. Jeśli w jednej tarczy stosuje się trzy lub więcej rodzajów materiałów, wymaga to zaawansowanych technologii. Przykładowo: element środkowy odpowiadający za mocowanie może być wykonany ze stopu aluminium, rdzeń z żeliwa, a wypełnienie z pianki ceramicznej. Każdy z tych materiałów ma inne właściwości fizyczne: współczynnik rozszerzalności cieplnej, przewodność cieplną, gęstość czy odporność na wibracje i ścieranie. Oczywiście wszystko to przekłada się na cenę. Komplet tarcz i klocków najwyższej jakości, przeznaczony do samochodów takich marek jak: Porsche, Lamborghini, BMW czy Mercedes, może kosztować kilkadziesiąt, a nawet ponad sto tysięcy złotych. Na drugim biegunie znajdują się tańsze materiały przeznaczone dla samochodów popularnych, których właściciele cenią bezpieczeństwo i długie przebiegi między wizytami w warsztacie. Również tu dostępna jest szeroka gama produktów renomowanych producentów. Hamulce bębnowe Bęben to klasyczne rozwiązanie, dziś stopniowo wypierane przez tarcze, ale wciąż mające swoich zwolenników. Materiały eksploatacyjne są dostępne w równie szerokiej gamie, jak w przypadku hamulców tarczowych, a ich trwałość sięga 50–100 tys. km. Bębny nadal chętnie stosuje się w samochodach użytkowych i dostawczych (np. w vanach). Konstrukcja hamulca bębnowego jest nieco bardziej złożona od hamulca tarczowego – sprężyny ustalające położenie okładzin ciernych z czasem tracą swoje właściwości, rdzewieją lub pękają, dlatego warto wybierać zestawy zawierające wszystkie elementy potrzebne do wymiany. Pomocne będą też specjalne narzędzia, np. haczyki o różnym profilu, ułatwiające montaż sprężyn. Montaż W przypadku wymiany elementów układu hamulcowego precyzja to klucz do sukcesu – od oczyszczenia wnęki koła i wszystkich elementów układu, po powierzchnię piasty, tarczy czy bębna. Należy sprawdzić elastyczne przewody hamulcowe, gumowe osłony i wszystkie elementy, które mogą skorodować, pęknąć lub ulec zużyciu. Po montażu zalecane jest użycie czujnika zegarowego do kontroli bicia poprzecznego tarczy. Niezastąpiony okaże się także wysokiej jakości przyrząd do cofania tłoczków zacisków – w większych warsztatach warto rozważyć zakup wersji pneumatycznej z zestawem końcówek do różnych typów tłoczków. Względy bezpieczeństwa Wymiana tarcz i klocków hamulcowych to jedna z najczęściej wykonywanych i najprostszych czynności warsztatowych, jednak także i ona – jak każda inna naprawa – wymaga zachowania podstawowych zasadach bezpieczeństwa. Tarcze i klocki w aucie, które dopiero wjechało do warsztatu, mogą być (i zapewne będą) gorące, dlatego demontaż należy wykonywać w rękawicach ochronnych. Ważne jest dokładne oczyszczenie powierzchni zacisków, tłoczków, tarcz i piast z rdzy. Podczas używania szczotek i włóknin należy uważać na pył pochodzący z klocków, który jest bardzo drobny, drażniący i łatwo przenika do układu oddechowego. Najbezpieczniej usuwać go na mokro, za pomocą specjalnych preparatów w aerozolu. produkty 18 Poszukujesz wysokiej jakości tarcz i klocków hamulcowych lub innych części zamiennych w przystępnej cenie? Poznaj markę Starline: www.starline-parts.com
www.denso-am.pl www.denso-technic.com/pl KIEDY POWINIENEŚ WYBRAĆ ŚWIECĘ ŻAROWĄ DENSO? Gdy chcesz tego, co najlepsze. Świece żarowe DENSO niewiarygodnie szybko nagrzewają się do ekstremalnych temperatur, za każdym razem zapewniając idealny rozruch silnika i nieprześcignioną wydajność. Jakość OE oznacza, że świece zawsze doskonale pasują, a skonsolidowana oferta to mniejsze stany magazynowe. To mądry wybór. WYBIERZ DENSO. Uwolnij swoje myślenie.
produkty Zbliża się okres sezonowej wymiany świec żarowych przez kierowców. Z tej okazji eksperci DENSO przygotowali zestawienie najczęściej występujących usterek świec żarowych oraz ich możliwych przyczyn. Niezawodny rozruch silnika Diesla 20 1. „Spuchnięta” końcówka żarnika Przyczyna: • zbyt wysokie napięcie (na przykład świeca żarowa 12 V w układzie 24 V lub odwrotnie), • awaria alternatora i regulatora napięcia, • nieprawidłowe przechowywanie (wilgoć). Sprawdź: • napięcie układu elektrycznego i napięcie świecy żarowej, • układ ładowania, • warunki przechowywania świec. 3. Zniszczona lub ułamana końcówka żarnika Przyczyna • awaria modułu zapłonowego, • nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa lub nieregularny wtrysk paliwa, • wadliwe uszczelnienie powodujące nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa. Sprawdź: • czy moduł zapłonowy jest prawidłowo zainstalowany, • czy korzystasz z prawidłowego modułu zapłonowego dla danego modelu pojazdu, • otwór montażowy świecy żarowej pod kątem obecności nagaru. 2. Uszkodzona końcówka żarnika Przyczyna: • zbyt długi czas grzania / zbyt wysokie napięcie (na przykład świeca żarowa 12 V w układzie 24 V lub odwrotnie), • awaria alternatora i regulatora napięcia. Sprawdź: • styki na regulatorze napięcia, • napięcie układu elektrycznego i napięcie świecy żarowej, • napięcie układu ładowania. Świece żarowe www.denso-am.pl www.denso-technic.com/ CZY ROZMI GDY CHODZ Tak - im mniejszy, ty świec zapłonowych świecie. W połączen Twin Tip oznacza to Nasza skonsolidow magazynowe i zwoln WYBIERZ DENSO Najczęstszą przyczyną awarii świec żarowych jest zbyt wysokie napięcie lub temperatura. Jeśli z powodu usterki przekaźnika lub sterownika prąd płynie przez świecę żarową zbyt długo, może to doprowadzić do przegrzania, które powoduje puchnięcie, pęknięcie lub rozerwanie żarnika i natychmiastową awarię świecy. W związku z tym przed wymianą świec żarowych na nowe zaleca się sprawdzenie całego układu elektrycznego. Zbyt duży kąt wyprzedzenia wtrysku, nieszczelne wtryskiwacze lub paliwo w silniku mogą doprowadzić do nadmiernego wzrostu temperatury spalania, powodując uszkodzenie świec żarowych.
4. Zdeformowany żarnik (przegrzewanie) Przyczyna: • awaria modułu zapłonowego, • nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa lub nieregularny wtrysk paliwa, • wadliwe uszczelnienie powodujące nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa, • zbyt długi czas grzania / zbyt wysokie napięcie (na przykład świeca żarowa 12 V w układzie 24 V lub odwrotnie), • awaria alternatora i regulatora napięcia, • nieprawidłowe działanie lub niewłaściwa synchronizacja wtrysku. Sprawdź: • czy moduł zapłonowy jest prawidłowo zainstalowany, • czy korzystasz z prawidłowego modułu zapłonowego dla danego modelu pojazdu, • otwór montażowy świecy żarowej pod kątem obecności nagaru, • styki na regulatorze napięcia, • napięcie układu elektrycznego i napięcie świecy żarowej, • napięcie układu ładowania, kąt wyprzedzenia wtrysku. 6. Brak żarnika Przyczyna: • awaria modułu zapłonowego, • nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa lub nieregularny wtrysk, • wadliwe uszczelnienie powodujące nieprawidłowy kąt rozpylenia paliwa, • nieprawidłowe działanie lub brak synchronizacji wtrysku modułu wtryskowego, • uszkodzony gwint w otworze montażowym w głowicy cylindra, • niedostatecznie dokręcona świeca żarowa, co powoduje jej nieprawidłowe położenie. Sprawdź: • czy korzystasz z prawidłowego modułu zapłonowego dla danego modelu pojazdu, • czy moduł zapłonowy jest prawidłowo zainstalowany, • otwór montażowy świecy żarowej pod kątem obecności nagaru, • kąt wyprzedzenia wtrysku, • gwint w otworze montażowym świecy żarowej w głowicy cylindra pod kątem uszkodzenia / obecności nagaru. 5. „Opuchnięty” żarnik Przyczyna: • olej w komorze spalania, prawdopodobnie spowodowany zużyciem pierścieni tłokowych. Sprawdź: • pierścienie tłokowe w cylindrach silnika, • zużycie oleju. Świece żarowe DENSO DENSO znajduje się w czołówce światowych producentów części do silników Diesla na rynek OE. Program świec żarowych DENSO dla klientów rynku wtórnego obejmuje wszystkie współczesne technologie świec żarowych, w tym świece z jedną spiralą grzejną, z dwiema spiralami grzejnymi, z wydłużonym dogrzewaniem, z szybkim grzaniem wstępnym oraz ceramiczne świece żarowe. Więcej informacji można znaleźć na stronie www.denso-am.eu/pl. produkty 21
www.vemo.de www.vemo.de Powered by #BECLEVER TAŚMA PODUSZKI POWIETRZNEJ PRECYZYJNIE DOPASOWANA JAKOŚĆ OE DLA SPRAWNEJ WYMIANY
Powered by ZWIJACZ TAŚMY PODUSZKI POWIETRZNEJ Zwijacze taśm poduszek powietrzynch odgrywają kluczową rolę w nowoczesnej technologii pojazdów. Ten niepozorny element pełni rolę elektromechanicznego centrum sterowania pomiędzy nieruchomą kolumną kierownicy a ruchomym kołem kierownicy. Jego funkcja wykracza daleko poza przekazywanie impulsu zapłonowego poduszki powietrznej i zapewnia niezawodne połączenie różnych sygnałów sterujących, które wpływają na komfort i bezpieczeństwo jazdy. Jeśli zwijacz taśmy poduszki powietrznej jest uszkodzony, VEMO oferuje rozwiązania naprawcze w jakości OE. Zwijacz taśmy poduszki powietrznej jest łącznikiem między nieruchomą kolumną kierownicy a ruchomą kierownicą w pojeździe. Pierwotnie opracowana w celu przekazywania impulsu zapłonowego poduszki powietrznej, z czasem jej funkcja uległa rozszerzeniu. Obecnie zwijacz taśmy przekazuje dodatkowe sygnały sterujące dla ważnych podzespołów, takich jak klakson i zdalne sterowanie kierownicy.. Ale jak dokładnie spełnia te zadania? W zamkniętej obudowie ukryta jest specjalna taśma przewodząca. Została ona zaprojektowana w taki sposób, że może z łatwością podążać za ruchem obrotowym kierownicy w każdym możliwym kierunku, nie ulegając przy tym uszkodzeniu. Zwijacz taśmy zapewnia utrzymanie połączenia elektrycznego między nieruchomą kolumną kierownicy a ruchomą kierownicą. Istnieją również warianty, w których styki ślizgowe są połączone ze zwijaczem. W takich przypadkach styk ślizgowy zwykle steruje tylko niektórymi funkcjami, takimi jak klakson, podczas gdy zwijacz taśmy poduszki powietrznej przesyła bardziej złożone sygnały do zdalnego sterowania na kierownicy i innych systemów elektronicznych. Zwijacze taśmy poduszek są ważną częścią technologii motoryzacyjnej. Chociaż często działają w tle, mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pasażerów i pomagają zapewnić, że poduszki powietrzne są uruchamiane dokładnie wtedy, gdy są potrzebne. Ich niezawodność i jakość mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa i ochrony pasażerów pojazdu. VEMO CZĘŚCI ELEKTRONICZNE FIRMY VIEROL VEMO to marka elektronicznych samochodowych części zamiennych wysokiej jakości. Dzięki ponad 15 000 części zamiennych VEMO, dostarczamy rozwiązania do wielu modeli europejskich, amerykańskich i azjatyckich marek pojazdów. Jesteśmy szczególnie dumni z naszej oferty czujników i przełączników: VEMO oferuje ponad 4000 różnych części zamiennych, takich jak czujniki parkowania, czujniki położenia wałów korbowych i wałków rozrządu, czujniki masowego przepływu powietrza, przełączniki kolumny kierownicy, przełączniki termiczne i wiele innych. Niezależnie od tego, czy chodzi o czujniki, przełączniki, małe silniki, części zamienne do recyrkulacji spalin czy produkty do przeglądów serwisowych pojazdów - VEMO oferuje najwyższą jakość. To czyni nas doskonałą alternatywą dla producentów oryginalnych części. W asortymencie EXPERT KITS+ oferujemy sprytne zestawy naprawcze - od praktyków dla praktyków - a tym samym pomagamy zaoszczędzić czas. Pieczęć Q+ oznacza części zamienne o jakości OEM, takiej jak te wyprodukowane przez producentów oryginalnego wyposażenia. 15 ekspertów codziennie pracuje nad ciągłym poszerzaniem asortymentu i nieustannym podnoszeniem jakości produktów VEMO. Zaufali nam już klienci z wielu krajów - czas, abyś i Ty nas poznał!
produkty Trwałość układu napędowego w pojazdach ciężarowych i dostawczych coraz bardziej zależy od jakości środków smarnych. Dzisiejsze silniki i przekładnie pracują w znacznie trudniejszych warunkach. Temperatura oleju w skrzyniach automatycznych zwykle sięga 80–90°C, a w bardziej wymagających warunkach eksploatacyjnych może być wyższa, co wymaga wyjątkowej odporności termicznej środka smarnego. Kompleksowa ochrona Mobil dla pojazdów ciężarowych i dostawczych 26 Od silnika po tylny most Jeszcze wyższe temperatury występują w turbosprężarkach w strefie łożyskowania, dlatego tak ważna jest stabilność filmu olejowego i odporność na utlenianie. Jak podkreślają specjaliści marki Mobil, wysoką skuteczność ochrony napędu można uzyskać tylko wtedy, gdy wszystkie jego elementy – od silnika, przez skrzynię biegów i most, po łożyska i przeguby – są smarowane w sposób przemyślany i z wykorzystaniem najlepszych dostępnych formulacji. Dlatego Mobil stworzył kompleksowy zestaw środków smarnych, mający zastosowanie w każdym punkcie smarowania. Rozwiązania te wyróżnia 100 lat rozwoju, bo tyle liczy historia olejów Mobil Delvac, które w 2025 roku świętują swój jubileusz. Przyjrzyjmy się zatem poszczególnym podzespołom pojazdu, ich wymaganiom dotyczącym smarowania i produktom z oferty Mobil, które mogą je spełnić. Olej silnikowy Mobil Delvac Ultra 5W-30 Ultimate Protection V2 został opracowany z myślą o charakterystyce pracy nowoczesnych jednostek napędowych. Oferuje doskonałą stabilność oksydacyjną i ochronę turbosprężarki przed gromadzeniem się osadów, co zostało udowodnione na etapie testów silników i potwierdzone odpowiednimi aprobatami OEM. Potencjał tego oleju w zakresie generowania oszczędności potwierdziły badania UTAC, renomowanej organizacji testującej pojazdy w warunkach drogowych, które wykazały ograniczenie zużycia paliwa nawet o 1,8 proc. w porównaniu z olejami konwencjonalnymi*. Właściciele pojazdów eksploatowanych w trudnych warunkach lub starszych konstrukcji powinni zainteresować się również olejem silnikowym Mobil Delvac Modern 10W-40 Advanced Protection, który zachowuje stabilność filmu olejowego przy wysokich temperaturach i zapewnia niezawodne smarowanie przez cały okres między wymianami. Moment obrotowy wytworzony przez silnik trafia do skrzyni biegów i osi napędowych, których precyzja wykonania i wytrzymałość mechaniczna łączą się z ogromnymi siłami i wysokimi temperaturami. W przekładniach najważniejsza jest odporność filmu olejowego na ścinanie oraz zachowanie lepkości w szerokim zakresie temperatur. Mobilube 1 SHC 75W-90 * Rzeczywista oszczędność paliwa zależy od rodzaju używanego pojazdu/sprzętu, temperatury zewnętrznej, warunków eksploatacyjnych i klasy lepkości środka smarnego.
produkty 27 niższe zużycie paliwa wynikające z ograniczenia tarcia. W pojazdach wyposażonych w automatyczne skrzynie biegów lub układy hydrauliczne równie istotna jest stabilność lepkości i odporność na starzenie. W takich warunkach doskonale sprawdzi się Mobil ATF 320. To wysokiej jakości olej do przekładni automatycznych, który zachowuje parametry smarne nawet przy długotrwałej pracy w wysokiej temperaturze, zapewniając płynne działanie układu napędowego i precyzyjne przełączanie biegów. W starszych konstrukcjach dobrym wyborem będzie Mobil ATF 220 – produkt o specyfikacji Dexron IID, często stosowany także jako płyn hydrauliczny. Dobór oleju i smaru prostszy, niż myślisz Różnorodność typów pojazdów i liczne aprobaty techniczne sprawiają, że wybór właściwego środka smarnego może wydawać się skomplikowany. W rzeczywistości jednak odpowiednie narzędzia doboru oraz wsparcie techniczne pozwalają szybko i precyzyjnie dopasować produkt do konkretnej aplikacji. W odniesieniu do oferty marki Mobil dostępne jest internetowe narzędzie, które pozwala dopasować środek smarny do konkretnego pojazdu lub maszyny, co pozwala w pełni wykorzystać jego potencjał i trwałość. Poza tym w procesie doboru środków smarnych warto pamiętać o kilku kluczowych zasadach. Najpierw należy dobrać produkt zgodny ze specyfikacją producenta pojazdu, potem uwzględnić warunki eksploatacji, na przykład niskie temperatury, ciężkie obciążenia czy pracę w ruchu miejskim lub w trasie, a następnie ustalić właściwy interwał wymiany i monitorować stan oleju lub smaru. Pobierz bezpłatną broszurę i dowiedz się więcej o środkach smarnych Mobil do pojazdów użytkowych. Więcej informacji znajdziesz również na stronie www.mobil.pl lub kontaktując się z działem wsparcia technicznego: techdeskeurope@exxonmobil.com. to syntetyczny olej przekładniowy o wyjątkowej stabilności oksydacyjnej, który skutecznie chroni zębatki przed tworzeniem mikrowżerów i zmniejsza opory tarcia, co przekłada się na płynniejsze zmiany przełożeń i dłuższą trwałość mechanizmów. W pojazdach, w których układ przekładniowy współdziała z hydrauliką, na przykład w maszynach budowlanych i rolniczych, optymalne rozwiązanie stanowi Mobil Delvac Ultra UTTO. Ten wielofunkcyjny olej hydraulicznoprzekładniowy spełnia lub przewyższa wymagania dla obu typów układów, zapewniając cichą i równą pracę oraz wydłużoną żywotność komponentów. Nieco inne wyzwania pojawiają się w miejscach, do których klasyczny olej nie dociera – łożyskach, przegubach, siodłach i zawiasach. Tam, gdzie liczy się przyczepność smaru, jego odporność na wypłukiwanie wodą i stabilność struktury w skrajnych temperaturach, sprawdzają się rozwiązania z linii Mobilith SHC i Mobilgrease XHP. Mobilith SHC 220 zachowuje swoje właściwości w zakresie od -40 do ponad 150 stopni Celsjusza, zapewniając ochronę łożysk w ekstremalnych warunkach transportowych i przemysłowych. Drugi z nich, Mobilgrease XHP 220, oparty na kompleksie litowym, wyróżnia się dużą przyczepnością i długim czasem pracy, co zmniejsza częstotliwość dosmarowań i ogranicza ryzyko zużycia elementów podwozia. Właściwy dobór smaru przekłada się bezpośrednio na mniejszą liczbę przestojów serwisowych oraz na
Współczesne jednostki napędowe pracują w warunkach skrajnie wymagających pod względem termicznym, mechanicznym i eksploatacyjnym. Downsizing, turbodoładowanie, bezpośredni wtrysk paliwa, a do tego coraz bardziej restrykcyjne normy emisji – wszystko to sprawia, że wymagania wobec oleju silnikowego rosną szybciej niż kiedykolwiek. W odpowiedzi na te wyzwania Castrol wprowadza na rynek MAGNATEC 5W-30 P, olej silnikowy opracowany specjalnie pod kątem najnowszej specyfikacji FPW9.55535/03 5W-30 firmy Stellantis. Stworzony dla Stellantis – olej idealnie dopasowany do Citroëna, Peugeota i DS Nowa formuła Castrol MAGNATEC 5W-30 P została zaprojektowana z myślą o kluczowych modelach koncernu Stellantis – samochodach marek Peugeot, Citroën i DS. Obejmuje zarówno auta osobowe, SUV-y, pick-upy, jak i hybrydy. Produkt spełnia wymagania jednostek EB2 GEN 2, a także jest w pełni kompatybilny z silnikami EB2 Turbo GEN 1 i GEN 2, DV5R oraz DW12RU. Co więcej, odpowiada normie PSA B71 2290, a w warunkach wysokich temperatur spełnia także wymagania PSA B71 2297. Henning von Rheden, Brand & Comms Director, Europe w Castrol podkreśla: - Rodzina olejów Castrol MAGNATEC jest już używana przez miliony mechaników na całym świecie, a nowa formuła MAGNATEC 5W-30 P odzwierciedla nasze zaangażowanie w innowacje oraz zapewnienie oferty obejmującej maksymalną część parku pojazdów Stellantis. Według danych Olyslager, specyfikacja FPW9.55535/03 obejmuje blisko 95% samochodów Stellantis poruszających się po drogach Europy. Oznacza to, że prawie co piąty samochód w Europie może być dziś obsługiwany olejem Castrol MAGNATEC 5W-30 P – a to daje dystrybutorom i warsztatom realną przewagę w codziennej pracy. Precyzyjna ochrona silnika Trzonem technologii Castrol MAGNATEC jest formuła inteligentnych molekuł, które przylegają do metalowych powierzchni niczym magnes. Dzięki temu już od momentu uruchomienia tworzą aktywną barierę ochronną. Nie jest tajemnicą, że aż 75% zużycia silnika powstaje w początkowej fazie jazdy – podczas rozruchu, przyspieszania i hamowania. Właśnie wtedy olej MAGNATEC wykazuje swoje najlepsze właściwości, oferując o 50% lepszą ochronę przed zużyciem w stosunku do wartości granicznych określonych w testach branżowych. Zastosowana technologia przekłada się na ochronę najbardziej wrażliwych komponentów: • układu rozrządu i łańcucha rozrządu (zapobiega rozciąganiu i utracie napięcia), • tłoków i tulei cylindrów (redukcja osadów, mniejsze zużycie cierne), • łożysk (ochrona przed korozją i uszkodzeniami). Silnik pracuje płynniej, zachowuje fabryczne osiągi na dłużej i jest mniej narażony na kosztowne awarie. Warsztatowe „must have” Castrol MAGNATEC 5W-30 P to produkt opracowany z myślą o konkretnych silnikach Stellantis, który wpisuje się w codzienną praktykę warsztatów i sieci dystrybucji. Dla dystrybutorów i mechaników oznacza to nie tylko nowe możliwości sprzedażowe, ale i narzędzie, które zwiększa satysfakcję klientów. Olej dostępny jest w szerokiej gamie opakowań – od 1 litra po przemysłowe zbiorniki 1000-litrowe. Dzięki temu można go dopasować zarówno do indywidualnych potrzeb kierowcy, jak i dużych flot czy autoryzowanych serwisów. Więcej informacji na temat Castrol MAGNATEC można znaleźć na stronie: castrol.pl Castrol MAGNATEC 5W-30 P z nowym standardem ochrony silników Stellantis
Castrol EDGE 0W-20 LL IV Pierwszy olej silnikowy 3 w 1, który spełnia najnowsze wymagania branżowe wynikające z 3 bardzo różnych homologacji producentów OEM: VW 508 00/ 509 00, BMW Longlife-17 FE+ oraz zatwierdzenie MB-Approval 229.72 – w jednym produkcie. Linia produktów Castrol Edge: • Zaprojektowana wspólnie z partnerami OEM* • Zatwierdzona dla nowej generacji specyfikacji producentów OEM • Spełnia wymagania najnowszych silników Uwolnij prawdziwą moc silnika * Castrol od lat współpracuje z Volvo Cars i JLR przy tworzeniu olejów silnikowych odpowiednich dla najbardziej zaawansowanych technologicznie silników tych marek. Dowiedz się więcej o oleju Castrol EDGE 0W-20 LL IV Castrol.com/pl/Osiągi
Nowoczesny serwis układów hamulcowych Prostota Efektywność Bezpieczeństwo
Platforma rozwiązań dla warsztatów XEVEL to platforma rozwiązań dla niezależnych mechaników i serwisów. Dostarczamy urządzenia, wiedzę i środki eksploatacyjne tam, gdzie brakuje gotowych procedur lub producent nie określił sposobu serwisu. Cechy = korzyści Automatyka i wskaźniki – pełna kontrola, mniej błędów 3 tryby pracy – ciśnieniowy, podciśnieniowy, mieszany 2 zbiorniki po 3 L – czysta i uporządkowana praca Zestaw adapterów – pasuje do większości aut Akumulatorowe zasilanie – możliwość pracy w każdym miejscu Jakie problemy rozwiązuje urządzenie? Oszczędność czasu – szybka, automatyczna wymiana Pewność jakości – wymiana 100% płynu hamulcowego *mogą być potrzebne dodatkowe adaptery Mniej reklamacji – brak ryzyka zapowietrzenia Uniwersalność – obsługa większości aut Bez stresu – mniej błędów i zabrudzeń Profesjonalny serwis hamulców z XEVEL JCB PRO-LINE Nowoczesne urządzenie do szybkiej i bezpiecznej wymiany płynu hamulcowego. Trzy tryby pracy gwarantują skuteczność bez ryzyka zapowietrzenia układu. Dane techniczne XEVEL JCB PRO-LINE | Nr art. 10-200 Praca na akumulatorze: do 60 min Zasilanie 230V Ciśnienie 0-6 bar 2 Przewody spiralne po 6m każdy 2 zbiorniki po 3L każdy Waga: 36 kg | Wysokość: 105 cm
Serwis układu hamulcowego, nigdy nie był tak prosty Wskaźnik stanu naładowania akumulatora urządzenia Ergonomiczny panel główny, z 2 nanometrami i sterowaniem 2x3 litrowe zbiorniki na nowy i stary płyn z czujnikami poziomu płynu 2 spiralne przewody dla opróżniania i napełniania układu hamulcowego Schowek do przechowywania przewodów i adapterów Duże kółka, umożliwiające łatwe manewrowanie urządzeniem Do urządzenia dołączane są: JCB PRO-LINE | Akcesoria • Nasadki gwintowane • Adapter uniwersalny • Lejek i zewnętrzny pojemnik • *Specjalistyczne nasadki - zapytaj przedstawiciela
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=