KZA EXPRESS 01(21)/2023

22 Kolejowa droga do zeroemisyjności Transport kolejowy jest powszechnie uważany za najbar- dziej obiecujący pod względem redukcji emitowanych zanieczyszczeń i uciążliwości dla środowiska naturalnego. Tak optymistyczną opinię kolej zawdzięcza przede wszyst- kim trakcji elektrycznej: stosowanej od dziesięcioleci, beze- misyjnej w miejscu eksploatacji taboru i przyjaznej środo- wisku. Jednak transport kolejowy wpływa na środowisko na wiele sposobów, a osiągnięcie zerowej emisji nie jest proste. Silniki elektryczne – w odróżnieniu od napędu spalinowego – nie zanieczysz- czają środowiska, jednak energię, którą są one zasilane, trzeba wyprodukować. Tam, gdzie eksploatuje się wyłącznie odnawialne źródła energii albo elektro- wnie jądrowe, można mówić o bezemi- syjnym transporcie kolejowym. W kra- jach, w których system energetyczny jest oparty przede wszystkim na elek- trowniach spalających węgiel, korzyści z transportu elektrycznego są mniej oczy- wiste. Elektrownie emitują zanieczysz- czenia, ale jest to emisja wysoka i można ją skutecznie redukować, stosując filtry, optymalizując proces spalania i kontro- lując jakość paliwa. Rozproszona, niska emisja z wielu silników spalinowych o dużej mocy byłaby bardziej uciążliwa. Trakcja elektryczna jest więc krokiem w dobrym kierunku, choć nie zawsze oznacza całkowitą likwidację emisji ga- zów cieplarnianych. Polska należy do tej grupy i wiele wska- zuje na to, że przez kilkadziesiąt lat nie zrezygnujemy ze spalania węgla w elek- trowniach. Dlatego dalsze ograniczenie emisji skojarzonej z transportem kole- jowym jest możliwe przez ograniczanie zużycia energii elektrycznej w ogóle, a pochodzącej z elektrowni węglowych w szczególności. To już się dzieje. Od lat przewoźnicy inwestują w nowy tabor i przebudowy starych lokomotyw. Zazwy- czaj podstawowym celem jest przedłuże- nie eksploatacji lokomotyw i zwiększe- nie maksymalnej prędkości, ale wymiana silników, układów sterowania i zasilania przynosi też korzyść w postaci zmniejsze- nia zużycia energii. Proces jest powolny i napotyka liczne trudności spowodowane wydarzeniami na rynku kolejowym i kondycją przewoźni- ków. Dla przykładu: firma Olkol, która mia- ła wyremontować lokomotywy elektrycz- ne EP08, nie doczekała realizacji zlecenia i musiała ogłosić upadłość. Wprawdzie og- łoszono kolejny przetarg na remont tych lokomotyw, ale najtańsza oferta przed- stawiona przez ZNTKiM Gdańsk opiewa- ła na 10,5 mln zł i przekraczała możliwo- ści właściciela lokomotyw – PKP Intercity. Przewoźnik przewidział na ten cel maksy- malnie 7,3 mln zł. Co może dystrybutor energii? W raporcie PKP Energetyka za rok 2021 można przeczytać,że spółka dostarczyła 4 TWh ener- gii elektrycznej.W tym samym roku całkowity wolumen transakcji zawartych na wszystkich rynkach energii elektrycznej na Towarowej Giełdzie Energii S.A. wyniósł 225,2 TWh, a to oznacza,że odbiorcy zaopatrywani przez PKP Energetyka kupili około 1,78% energii elek- trycznej sprzedanej w Polsce. Taki wynik zo- ◀ Inwestycje ▶ Piotr Kołaczek Autor specjalizuje się w tematyce naukowo-techicznej.

RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=