wykonać badanie z wykorzystaniem lampy szczelinowej w celu ponownej oceny: • ruchomości soczewki, • jej ułożenia, • rotacji (w przypadku soczewek torycznych). Następnie należy poprosić pacjenta o zdjęcie soczewek, aby móc ocenić powierzchnię oka. Szczególnie istotna jest ocena: • rogówki, • spojówki gałkowej, • spojówki powiekowej. Należy zwrócić uwagę na obecność abrazji, sterylnych nacieków rogówki oraz przymgleń. Jeżeli te zmiany nie występowały wcześniej, wówczas trzeba zrezygnować z tego sposobu korekcji. Jeśli nie ustąpią one w krótkim czasie po zaprzestaniu użytkowania soczewek, może to świadczyć o rozwijającym się bakteryjnym zapaleniu rogówki związanym z noszeniem soczewek kontaktowych (ang. CLBK – Contact Lens- -Related Bacterial Keratitis). Najczęstszymi patogenami powodującymi CLBK są bakterie Pseudomonas aeruginosa oraz Staphylococcus spp. Znaczenie badania fluoresceiną Pacjent, który nie zgłasza istotnych problemów z komfortem noszenia soczewek, ma zadowalającą ostrość wzroku i nie wykazuje widocznych zmian na rogówce ani spojówkach, powinien – w miarę możliwości – zostać zbadany po wybarwieniu powierzchni oka fluoresceiną. Badanie to pozwala wykryć zmiany, które mogą być trudne do zauważenia podczas standardowej oceny w lampie szczelinowej, szczególnie przy niskich powiększeniach. Umożliwia ono również wykrycie zmian rozsianych na całej powierzchni rogówki, takich jak SPK (ang. Superficial Punctate Keratitis), czyli punktowate zapalenie rogówki. Wykrycie takich zmian jest istotne, ponieważ – nawet przy prawidłowo dobranej soczewce kontaktowej – przyczyną problemów może być zastosowany preparat pielęgnacyjny. Płyn działający drażniąco na powierzchnię oka może powodować dyskomfort, mimo że specjalista nie obserwuje nieprawidłowości w dopasowaniu soczewki – jej pokrycie rogówki, ruchomość, centracja i rotacja są prawidłowe. W takiej sytuacji należy rozważyć zmianę płynu pielęgnacyjnego na preparat o innym składzie, a w ostateczności zmianę całego systemu pielęgnacji z wielofunkcyjnego na oksydacyjny. Ograniczenie liczby potencjalnie drażniących składników w płynie pozwala wyeliminować go jako możliwą przyczynę dyskomfortu, szczególnie w przypadku obecności SPK. Należy jednak pamiętać, że duże znaczenie ma czas wykonania badania fluoresceiną. Po kilku godzinach noszenia soczewek niektóre zmiany mogą być już niewidoczne. Wynika to z mechanizmu barwienia fluoresceiną – uszkodzone przez płyn komórki najpierw absorbują fluoresceinę, co następuje po około 2 godzinach od zadziałania czynnika uszkadzającego. Następnie, po około 4 godzinach, komórki zaczynają się złuszczać. Po około 6 godzinach barwienie może być trudne do zauważenia. Inne wzorce barwienia rogówki Fluoresceina pozwala również ocenić inne wzorce barwienia rogówki, takie jak: • wybarwienie w strefie godziny 3 i 9, • barwienie typu SMILE wynikające z przesychania soczewki, • liniowe barwienie, które może pojawić się w wyniku obecności ciała obcego pod soczewką. Barwienie powierzchni oka fluoresceiną zdecydowanie pomaga w ocenie poprawności dopasowania soczewek kontaktowych oraz w rozpoznawaniu przyczyn problemów zgłaszanych przez pacjentów. Po zakończeniu badania można delikatnie wypłukać część fluoresceiny z powierzchni oka za pomocą soli fizjologicznej, szczególnie jeśli pacjent korzysta z soczewek wielorazowych i chce założyć je ponownie bezpośrednio po badaniu. Usunięcie nadmiaru fluoresceiny pozwala uniknąć trwałego zabarwienia soczewki. Zakończenie procesu dopasowania Jeżeli podczas badania nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości, a pacjent nie zgłasza problemów z komfortem noszenia soczewek (poza przejściowym dyskomfortem bezpośrednio po ich założeniu), można uznać dopasowane soczewki oraz płyn pielęgnacyjny za rozwiązanie docelowe. Należy odnotować ten fakt w dokumentacji pacjenta. Ważne jest również, aby poinformować pacjenta, że nie powinien samodzielnie zmieniać marki soczewek ani płynu pielęgnacyjnego. W razie potrzeby należy powtórzyć instruktaż dotyczący zakładania, zdejmowania oraz pielęgnacji soczewek. Pacjent powinien otrzymać również informację, że w przypadku pytań, wątpliwości lub pojawienia się niepokojących objawów należy skontaktować się ze specjalistą. Kolejna wizyta kontrolna powinna odbyć się maksymalnie po 6 miesiącach od rozpoczęcia regularnego noszenia soczewek kontaktowych. strefa eksperta strefa eksperta strefa eksperta 82
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=