Choroby tarczycy, a zwłaszcza autoimmunologiczne zaburzenia jej czynności, stanowią globalny problem zdrowotny. W ich przebiegu obserwuje się szereg manifestacji pozatarczycowych, spośród których szczególnie istotne znaczenie mają objawy związane z widzeniem. Najczęściej dotyczą one orbitopatii tarczycowej (ang. Thyroid Eye Disease – TED), będącej przewlekłym procesem zapalnym i proliferacyjnym w obrębie tkanek miękkich oczodołu. Jednak powikłania okulistyczne chorób tarczycy nie ograniczają się wyłącznie do orbitopatii, ale obejmują także: zmiany rogówkowe, zaburzenia filmu łzowego, neuropatie nerwu wzrokowego oraz rzadziej opisywane retinopatie i zaburzenia refrakcji. W artykule przedstawiono spektrum powikłań okulistycznych, ich patomechanizm, obraz kliniczny oraz implikacje terapeutyczne. POWIKŁANIA OKULISTYCZNE W CHOROBACH TARCZYCY WYZWANIA DIAGNOSTYCZNE I TERAPEUTYCZNE strefa eksperta strefa eksperta strefa eksperta Artur Rakowski doświadczony farmaceuta, bloger i specjalista ds. e-marketingu w branży zdrowotnej Epidemiologia i czynniki ryzyka Orbitopatia tarczycowa dotyczy 15–35% pacjentów z zaburzeniami czynności tarczycy. W większości przypadków związana jest ona z chorobą Gravesa-Basedowa (85–90%). Choroba występuje 7–10 razy częściej u kobiet, ze szczytem zachorowań po 40. roku życia. Mimo częstszej zapadalności na tę chorobę u kobiet, to u mężczyzn stwierdza się zwykle jej cięższy przebieg. Istotnym czynnikiem środowiskowym zwiększającym ryzyko wystąpienia orbitopatii jest palenie tytoniu. Ryzyko okulistycznych powikłań zwiększają również: niekontrolowana czynność tarczycy, wysoki poziom Powikłania okulistyczne w chorobach tarczycy Kategoria powikłania Szczegółowe objawy / jednostki chorobowe Uwagi kliniczne Orbitopatia tarczycowa (TAO/GO) wytrzeszcz, retrakcja powiek, obrzęk powiek, przekrwienie spojówek, naciek tkanek miękkich oczodołu najczęstsze i najlepiej opisane powikłanie, stopniowo przechodzące z fazy aktywnej w fazę włóknienia Keratopatia ekspozycyjna wysychanie rogówki, punktowe ubytki nabłonka, owrzodzenia rogówki wynika z niedomykania powiek przy wytrzeszczu i retrakcji Podwójne widzenie (diplopia) ograniczenie ruchomości gałek ocznych, zwłaszcza w górę i w dół efekt włóknienia i przerostu mięśni okoruchowych Uciśnięcie nerwu wzrokowego (neuropatia optyczna) obniżenie ostrości wzroku, ubytki w polu widzenia, zaburzenia widzenia barw stan nagły, grozi nieodwracalną utratą wzroku Zaburzenia filmu łzowego suchość oka, pieczenie, uczucie ciała obcego wynik niedomykalności powiek i przewlekłego stanu zapalnego Podatność na infekcje oka nawracające zapalenia spojówek i brzegów powiek często przewlekłe i trudne w leczeniu Retinopatia w nadczynności tarczycy obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, krwotoczki, mikroaneuryzmaty rzadkie, zwykle w ciężkich postaciach nadczynności Retinopatia w niedoczynności tarczycy wysięki twarde, obrzęk siatkówki, zaburzenia mikrokrążenia sporadyczne, związane z ciężkim, nieleczonym niedoborem hormonów Zaburzenia ciśnienia wewnątrzgałkowego przejściowe wzrosty IOP (szczególnie przy spoglądaniu w górę) wynik ucisku powiększonych mięśni na gałkę oczną i naczynia Ślepota (rzadkie powikłanie końcowe) nieodwracalna utrata widzenia następstwo ciężkiej, nieleczonej neuropatii wzrokowej lub perforacji rogówki 58
RkJQdWJsaXNoZXIy NDI0NjE=